Вагинит (аэробӣ)
Мақоларо табиби клиникаи «Ормин» санҷидааст: [ФИО, специальность]
Вагинити аэробӣ — илтиҳоби маҳбал аст, ки дар он лактобактерияҳоро бактерияҳои рӯдаву пӯст танг карда мебароранд. Мефаҳмонем, ки он аз вагиноз ва кандидоз чӣ фарқ дорад ва чӣ тавр табобат карда мешавад.
Тавсифи ташхис
Вагинити аэробӣ вайроншавии микрофлораи маҳбал бо илтиҳоби шадиди луобпарда аст. Ҳамчун ҳолати алоҳида онро дар ибтидои солҳои 2000-ум тавсиф карданд. То ин вақт онро аксар вақт бо вагинози бактериявӣ омехта мекарданд ё «колпити ғайримушаххас» меномиданд.
Дар ҳолати муқаррарӣ дар маҳбал лактобактерияҳо бартарӣ доранд. Ҳангоми вагинити аэробӣ онҳо кам мешаванд ва бактерияҳое фаъолона афзоиш меёбанд, ки одатан дар рӯда ё рӯи пӯст зиндагӣ мекунанд. Инҳо чӯбчаи рӯда (E. coli), стрептококкҳои гурӯҳи B, стафилококки тиллоранг ва энтерококкҳо мебошанд.
Фарқи асосӣ аз вагинози бактериявӣ — илтиҳоб аст. Луобпарда сурх ва варам мекунад, дар ҷудошавӣ лейкоситҳо бисёранд. Системаи масуният ба бактерияҳои «бегона» фаъолона вокуниш нишон медиҳад.
Вагинити аэробӣ сирояте нест, ки бо роҳи алоқаи ҷинсӣ мегузарад. Ин вайроншавии мувозинати микрофлораи худи организм аст.
Барои маълумоти бештар ба қабули табиб биёед
Сабабҳо ва омилҳои хатар
Сабабҳои дақиқ то охир омӯхта нашудаанд. Гумон меравад, ки масунияти маҳаллӣ ва сатҳи эстрогенҳо нақши муҳим доранд: онҳо ғафсии луобпарда ва ҳаёти лактобактерияҳоро нигоҳ медоранд.
- сатҳи пасти эстрогенҳо — пас аз таваллуд, ҳангоми синамаконӣ, дар менопауза, ҳангоми истеъмоли баъзе доруҳои гормонӣ;
- курсҳои зуд-зуди антибиотикҳо;
- шустушӯи маҳбал (спринсовка) ва воситаҳои таҳоҷумкори гигиенаи маҳрамона;
- диабети қанд;
- паст шудани масуният;
- гигиенаи маҳрамонаи нокифоя ё, баръакс, аз ҳад зиёд.
Дараҷаҳои вазнинӣ
Табибон вазниниро аз рӯи молидаи (мазоки) маҳбал бо истифода аз шкалаи махсуси холҳо баҳо медиҳанд. Миқдори лактобактерияҳо ва лейкоситҳо, мавҷудияти ҳуҷайраҳои ноболиғи луобпарда ва намуди флораи бактериявиро ба назар мегиранд.
| Дараҷа | Ин чӣ маъно дорад |
|---|---|
| Сабук | Вайроншавии хурди флора, илтиҳоб суст |
| Миёна | Илтиҳоби намоён, шикоятҳои возеҳ |
| Вазнин | Илтиҳоби шадид, ҳуҷайраҳои ноболиғ бисёр; ба вагинити илтиҳобии десквамативӣ наздик |
Вагинити илтиҳобии десквамативӣ — шакли аз ҳама вазнин аст. Луобпарда сахт илтиҳоб мекунад, хунрезиҳои майда, ҷудошавии фаровони чиркмонанд ва дард ҳангоми алоқаи ҷинсӣ имконпазиранд. Он назорати гинекологро талаб мекунад.
Аломатҳо
- Ҷудошавии зард ё зарду сабз, баъзан ғафс, монанди чирк.
- Бӯи нохуш, вале на «бӯи моҳӣ», чунон ки ҳангоми вагиноз, балки бештар бӯи пӯсида.
- Сӯзиш, хориш ва хашмгиншавӣ дар маҳбал.
- Сурхшавӣ ва варами луобпарда.
- Дард ҳангоми алоқаи ҷинсӣ.
- Баъзан сӯзиш ҳангоми пешобкунӣ.
| Нишона | Вагинити аэробӣ | Вагинози бактериявӣ |
|---|---|---|
| Ҷудошавӣ | Зард, ғафс | Хокистарранг, моеъ |
| Бӯй | Бӯи пӯсида | «Бӯи моҳӣ» |
| Илтиҳоб | Возеҳ | Нест |
| Лейкоситҳо дар молида | Бисёр | Кам |
| pH | Аз 4,5 боло, аксар вақт аз 6 боло | Аз 4,5 боло |
Дар як қисми занон аломатҳо суст ё умуман нестанд ва вайроншавӣ ҳангоми муоина тасодуфан ошкор мешавад.
Вагинити аэробӣ чӣ хатар дорад
Илтиҳоби дарозмуддат хосиятҳои муҳофизатии луобпардаро коҳиш медиҳад. Аз ин рӯ, вагинити аэробӣ бо хатари баландтари инҳо алоқаманд аст:
- сироят ёфтан бо СПАҶ (сироятҳое, ки бо роҳи алоқаи ҷинсӣ мегузаранд), аз ҷумла ВНМО (ВИЧ);
- бемориҳои илтиҳобии узвҳои коси хурд;
- дар давраи ҳомиладорӣ — кафидани бармаҳали пардаҳои ҷанин, таваллуди бармаҳал, сирояти пардаҳои ҷанин;
- сироят дар навзод, агар барангезанда стрептококки гурӯҳи B бошад.
Инчунин алоқаи он бо тағйироти зуд-зуди гарданаки бачадон баррасӣ мешавад. Аз ин рӯ, ҳангоми вагинити аэробӣ мунтазам гузаштани скрининги саратони гарданаки бачадон муҳим аст.
Ташхис
- Суҳбат ва муоинаи гинекологӣ. Табиб ранг ва хусусияти ҷудошавӣ, ҳолати луобпардаро баҳо медиҳад.
- Муайян кардани pH-и ҷудошавӣ — ҳангоми вагинити аэробӣ он одатан хеле баланд мешавад.
- Микроскопияи молидаи тар, беҳтараш бо микроскопи фазавию контрастӣ. Ин усули асосӣ аст. Аз рӯи он табиб вазниниро бо шкалаи холҳо баҳо медиҳад.
- Кишти ҷудошавӣ — барои муайян кардани он ки кадом бактерияҳо бартарӣ доранд ва ҳассосияти онҳо ба доруҳо кӯмак мекунад. Худи кишт бе микроскопия ташхис намегузорад: бактерияҳои рӯда ба миқдори кам дар занони солим ҳам мешаванд.
- Таҳлилҳо ба СПАҶ — трихомониаз, хламидиоз, сӯзок (гонорея), зеро аломатҳо метавонанд монанд бошанд.
Баъзан вагинити аэробӣ бо кандидоз ё вагинози бактериявӣ ҳамроҳ меояд. Инро ҳангоми интихоби табобат ба назар гирифтан муҳим аст.
Кӣ ба шумо кӯмак мекунад
Табобат
Стандарти ягонаи байналмилалии табобати вагинити аэробӣ ҳоло вуҷуд надорад. Нақшаро бо назардошти вазнинӣ, бактерияҳои бартаридошта ва синну соли зан интихоб мекунанд. Одатан табобат маҳаллӣ аст ва дар як вақт ба якчанд ҳадаф равона мешавад.
- Кам кардани бактерияҳои «бегона» — воситаҳои маҳаллии зиддибактериявӣ ё антисептикҳо.
- Бартараф кардани илтиҳоб — дар шакли возеҳ табиб метавонад воситаҳои маҳаллии зиддиилтиҳобӣ, аз ҷумла бо глюкокортикоидҳо, таъин кунад.
- Барқарор кардани луобпарда — ҳангоми норасоии эстрогенҳо эстрогенҳои маҳаллиро дар вояи кам истифода мебаранд.
- Дастгирии лактобактерияҳо — дар баъзе ҳолатҳо пробиотикҳо илова мекунанд, гарчанде далелҳои фоидаи онҳо ҳоло маҳдуданд.
Доруҳои мушаххас ва давомнокии курсро танҳо табиб таъин мекунад. Худсарона нӯшидани антибиотикҳо метавонад вазъро бадтар кунад: он лактобактерияҳоро боз ҳам бештар пахш мекунад.
Дар давраи ҳомиладорӣ табобат махсусан бо эҳтиёт интихоб карда мешавад. Инчунин табиб метавонад дар семоҳаи сеюм таҳлил ба стрептококки гурӯҳи B-ро тавсия диҳад.
Вагинити аэробӣ майл ба такроршавӣ (ретсидив) дорад. Пас аз табобат ба муоинаи назоратӣ омадан ва молидаро такрор кардан муҳим аст.
Пешгирӣ ва кай ба табиб муроҷиат кардан лозим аст
- Маҳбалро шустушӯ (спринсовка) накунед ва воситаҳои хушбӯйкардашудаи гигиенаи маҳрамонаро истифода набаред.
- Худро аз пеш ба қафо шӯед, то бактерияҳои рӯда ба маҳбал наафтанд.
- Либоси таги пахтагин пӯшед.
- Антибиотикҳоро танҳо бо таъини табиб истеъмол кунед.
- Дар давраи менопауза хушкӣ ва нороҳатиро бо гинеколог муҳокима кунед — ин ислоҳшаванда аст.
Агар ҷудошавии зард ё чиркмонанд, бӯи нохуш, сӯзиш ё дард ҳангоми алоқаи ҷинсӣ пайдо шавад, ба гинеколог муроҷиат кунед. Ин махсусан дар давраи ҳомиладорӣ ва ҳангоми ба нақша гирифтани амалиётҳои гинекологӣ муҳим аст.
Агар ҷудошавӣ бо ҳарорати аз 38 °C баланд, ларза, дарди шадид дар поёни шикам ва дар давраи ҳомиладорӣ — бо резиши об, хунравӣ ё дардҳои таваллуд ҳамроҳ бошад, фавран ба ёрӣ муроҷиат кунед ё ёрии таъҷилиро даъват кунед — 103.
Саволҳои маъмул
Вагинити аэробӣ аз вагинози бактериявӣ чӣ фарқ дорад?
Ҳангоми вагиноз бактерияҳои анаэробӣ бартарӣ доранд ва илтиҳоби возеҳ нест. Ҳангоми вагинити аэробӣ бактерияҳои рӯдаву пӯст бартарӣ доранд, луобпарда илтиҳоб кардааст, дар молида лейкоситҳо бисёранд. Табобати онҳо гуногун аст.
Оё шарикро табобат кардан лозим аст?
Не. Вагинити аэробӣ бо роҳи алоқаи ҷинсӣ намегузарад ва табобати шарик лозим нест.
Агар дар кишт чӯбчаи рӯда ёфт шуда бошад, ин вагинити аэробӣ аст?
Ҳатман не. Миқдори ками чунин бактерияҳо дар занони солим ҳам мешавад. Ташхисро танҳо аз рӯи маҷмӯи шикоятҳо, муоина ва микроскопияи молида мегузоранд.
Оё вагинити аэробӣ бо менопауза алоқаманд аст?
Бале, дар менопауза он бештар дучор меояд. Аз сабаби норасоии эстрогенҳо луобпарда тунук мешавад ва лактобактерияҳо кам мешаванд. Дар ин ҳолат эстрогенҳои маҳаллӣ, ки табиб интихоб кардааст, аксар вақт ҳам ба бартараф кардани илтиҳоб ва ҳам ба кам кардани хатари такроршавӣ кӯмак мекунанд.
Оё вагинити аэробӣ метавонад худ аз худ гузарад?
Шаклҳои сабук баъзан мегузаранд, масалан пас аз барқароршавии заминаи гормонӣ баъди таваллуд. Аммо ҳангоми шикоятҳо беҳтар аст ба табиб муроҷиат кунед, то оризаҳоро аз даст надиҳед.
Хулоса
- Вагинити аэробӣ — илтиҳоби маҳбал аст, вақте ки лактобактерияҳоро бактерияҳои рӯдаву пӯст танг карда мебароранд.
- Ҷудошавии зард, бӯи нохуш, сӯзиш ва сурхшавии луобпарда хос аст.
- Ташхисро аз рӯи микроскопияи молида мегузоранд; кишт бе микроскопия кифоя нест.
- Табобат маҳаллӣ ва маҷмӯӣ аст, онро табиб интихоб мекунад; такроршавӣ кам нест.
- Ҳангоми ҳарорат, дарди шадид ё оризаҳои ҳомиладорӣ ёрии фаврӣ лозим аст — 103.
Сарчашмаҳо
- Donders GGG, et al. Definition of a type of abnormal vaginal flora that is distinct from bacterial vaginosis: aerobic vaginitis. BJOG: An International Journal of Obstetrics and Gynaecology. 2002.
- Donders GGG, et al. Aerobic vaginitis: no longer a stranger. Research in Microbiology. 2017.
- Sherrard J, et al. 2018 European (IUSTI/WHO) guideline on the management of vaginal discharge. International Journal of STD & AIDS. 2018.
- Reichman O, Sobel J. Desquamative inflammatory vaginitis. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology. 2014.
