Гистероскопияи амбулаторӣ (офисӣ)
Мақоларо табиби клиникаи «Ормин» санҷидааст: [ФИО, специальность]
Гистероскопияи офисӣ — муоинаи ковокии бачадон бо камераи борик бе наркози умумӣ ва бе бистарӣ шудан. Нақл мекунем, ки онро кай таъин мекунанд, чӣ тавр омода шудан лозим аст ва зан чӣ ҳис мекунад.
Ин чӣ гуна амалиёт аст
Гистероскопия муоинаи ковокии бачадон аз дарун бо ёрии гистероскоп аст. Ин найчаи борик бо камера ва равшанидиҳанда мебошад. Тасвир ба экран бароварда мешавад ва табиб деворҳои бачадон, даҳанаи найчаҳои бачадон ва канали сервикалиро мебинад.
Гистероскопияи офисӣ гуфта гистероскопияеро меноманд, ки дар утоқи табиб, амбулаторӣ мегузаронанд. Фарқҳои он аз ҷарроҳии классикӣ:
- асбоби хеле борик истифода мешавад — одатан бо қутри то 5 мм;
- аксар вақт оинаҳо ва васеъ кардани гарданаки бачадон лозим нестанд: гистероскопро тавассути маҳбал ва гарданак зери назорати камера ворид мекунанд;
- ковокии бачадонро бо маҳлули физиологӣ рост мекунанд;
- наркози умумӣ лозим нест, зан дар ҳуш аст ва метавонад ба экран нигоҳ кунад;
- амалиёт 5–15 дақиқа давом мекунад, қариб фавран ба хона рафтан мумкин аст.
Тавассути канали кории гистероскоп на танҳо бачадонро муоина кардан, балки биопсия гирифтан, полипи хурдро бартараф кардан ё спирали «гумшуда»-ро ёфта баровардан мумкин аст.
Дар бисёр тавсияҳои байналмилалӣ гистероскопияи офисӣ усули афзалиятноки муоинаи ковокии бачадон аст: он аз ҷиҳати дақиқӣ аз гистероскопияи статсионарӣ кам нест, тезтар аст ва осонтар таҳаммул карда мешавад.
Барои маълумоти бештар ба қабули табиб биёед
Нишондодҳо
- хунравиҳои фаровон, тӯлонӣ ё номунтазами бачадон;
- ихроҷоти хундор байни ҳайзҳо ё баъди алоқаи ҷинсӣ;
- ҳар гуна ихроҷоти хундор баъди менопауза;
- гумони полипи эндометрий ё гиреҳи миоматозие, ки ковокиро шаклан тағйир медиҳад, аз рӯи маълумоти УЗИ (ташхиси ултрасадоӣ);
- ғафс шудани эндометрий аз рӯи УЗИ;
- спирали дохилибачадонӣ, ки риштаҳояш намоён нестанд ё ҷояш иваз шудааст;
- гумони часпишҳои дохилибачадонӣ ё парда (девораи иловагӣ)-и бачадон;
- муоина ҳангоми безурётӣ ва партофтҳои такрорӣ — аз рӯи нишондод;
- боқимондаи бофтаҳои ҳомила баъди партофт ё таваллуд.
Гистероскопияро «барои расмият» ба ҳамаи онҳое, ки ҳомиладорӣ ё бордоркунии экстракорпоралӣ (ЭКО)-ро ба нақша мегиранд, таъин намекунанд. Таҳқиқотҳои калон фоидаи гузаронидани мунтазами онро бе нишондод нишон надоданд.
Зиддинишондодҳо
- ҳомиладорӣ;
- илтиҳоби шадиди узвҳои коси хурд ё маҳбал;
- хунравии фаровон дар лаҳзаи амалиёт — муоина душвор мешавад;
- саратони тасдиқшудаи гарданаки бачадон.
Мавҷуд будани спирали дохилибачадонӣ, дар гузашта буридани қайсарӣ ё таваллуд накардан зиддинишондод намебошанд.
Ҳангоми сироят аввал табобат мегузаронанд, амалиётро бошад, ба вақти дигар мегузоранд.
Чӣ тавр омода шудан лозим
- Интихоби рӯз. Беҳтараш — дар рӯзҳои аввали баъди тамом шудани ҳайз, то овулятсия. Эндометрий дар ин вақт тунук аст ва ковокӣ хуб намоён мешавад. Баъди менопауза ё ҳангоми набудани ҳайз — дар ҳар рӯз.
- Истиснои ҳомиладорӣ. Агар эҳтимоли ҳомиладорӣ бошад, тест мекунанд. Дар давраи амалиёт аз ҳомиладорӣ муҳофизат кунед.
- Таҳлилҳо. Одатан молиш ба флора ва онкоситология лозим аст, агар кайҳо нагузаронида бошед. Баъзан — таҳлилҳо ба сироятҳо ва таҳлили умумии хун. Рӯйхати дақиқро табиб мегӯяд.
- Беҳискунӣ. Табиб метавонад тавсия диҳад, ки тақрибан як соат пеш аз амалиёт доруи дардсабукро аз гурӯҳи доруҳои зидди илтиҳобии ғайристероидӣ қабул кунед. Дору ва вояро табиб таъин мекунад.
- Дар рӯзи амалиёт. Мисли ҳамешагӣ хӯрдан ва нӯшидан мумкин аст. Бо худ латтачаи гигиенӣ (прокладка) гиред. Агар сахт ҳаяҷон кунед, бо шахси наздик биёед.
Ҳатман ба табиб дар бораи қабули доруҳои хунро моеъкунанда, аллергияҳо ва мушкилоти дил хабар диҳед.
Кӣ ба шумо кӯмак мекунад
Амалиёт чӣ тавр мегузарад
- Шумо дар курсии гинекологӣ ҷойгир мешавед. Табиб ҳар қадамро мефаҳмонад.
- Узвҳои берунии ҷинсиро бо антисептик коркард мекунанд.
- Гистероскопро ба маҳбал, баъд тавассути канали сервикалӣ ба бачадон ворид мекунанд. Маҳлул ковокиро нарм рост мекунад.
- Табиб деворҳои бачадон ва даҳанаи найчаҳоро муоина мекунад. Шумо метавонед ба экран нигоҳ кунед.
- Дар ҳолати зарурат биопсия мегиранд ё омоси хурдро бартараф мекунанд.
- Асбобро мебароранд, маҳлул берун меояд.
Аксари занон ҳиссиётро ҳамчун дарди кашанда, монанд ба ҳайз, тасвир мекунанд. Одатан он қобили таҳаммул аст ва дар давоми чанд дақиқа баъди амалиёт мегузарад. Агар лозим бошад, табиб беҳискунии маҳаллӣ истифода мебарад. Дар ҳар лаҳза метавонед хоҳиш кунед, ки танаффус кунанд ё амалиётро қатъ кунанд.
Агар дар ковокӣ омосе ёфт шавад, ки онро дар утоқи табиб бехатар бартараф кардан ғайриимкон аст, табиб гистероскопияи нақшавиро зери наркоз пешниҳод мекунад.
Баъди амалиёт
- Шумо 15–30 дақиқа истироҳат мекунед ва метавонед ба хона равед.
- 1–3 рӯз ихроҷоти каме хундор ва дардҳои кашанда дар поёни шикам буда метавонанд. Доруҳои одии дардсабук кӯмак мекунанд.
- То даме ки ихроҷот идома дорад, тампон истифода набаред, аз ванна, ҳавз ва алоқаи ҷинсӣ худдорӣ кунед.
- Душ, кор ва корҳои ҳаррӯза — ҳамон рӯз ё рӯзи дигар.
Оризаҳо кам мешаванд. Дар байни онҳо — заифӣ ва сарчархзанӣ фавран баъди амалиёт, сироят, хеле кам — сӯрох шудани девори бачадон (перфоратсия).
Натиҷаҳо
Тавсифи муоинаро табиб фавран баъди амалиёт бо шумо муҳокима мекунад. Агар бофта барои таҳқиқи гистологӣ гирифта шуда бошад, натиҷа одатан пас аз 7–14 рӯз меояд. Баъди он табиб мефаҳмонад, ки табобат лозим аст ё не ва кадом табобат.
| Табиб чиро ёфта метавонад | Одатан минбаъд чӣ мешавад |
|---|---|
| Ковокии муқаррарии бачадон | Ҷустуҷӯи сабаби дигари шикоятҳо, мушоҳида |
| Полипи эндометрий | Бартараф кардан, аксар вақт дар ҷараёни ҳамон амалиёт, ва гистология |
| Гиреҳи миоматозӣ дар ковокӣ | Қарор дар бораи табобат бо назардошти андоза ва аломатҳо |
| Часпишҳои дохилибачадонӣ, парда | Буридани ҷарроҳӣ аз рӯи нишондод |
| Тағйироти эндометрий | Биопсия ва тарзи амали минбаъда аз рӯи натиҷаи он |
Кай ба табиб муроҷиат кардан лозим
Барои машварати гинеколог сабт шавед, агар шумо хунравиҳо берун аз ҳайз, ихроҷоти хундор баъди менопауза ё тағйирот аз рӯи УЗИ дошта бошед. Табиб ҳал мекунад, ки гистероскопия лозим аст ё не.
Фавран барои ёрӣ муроҷиат кунед ё ёрии таъҷилиро даъват кунед (103), агар баъди амалиёт: хунравӣ аз ҳайзи фаровон сахттар бошад (латтачаи гигиенӣ дар як соат тар мешавад); ҳарорат аз 38 °C баланд; дарди сахт ё афзояндаи шикам; ихроҷоти бадбӯй; сарчархзанӣ ва беҳушӣ.
Саволҳои маъмул
Оё ин дардовар аст?
Аксар вақт ҳиссиёт ба спазмҳои ҳангоми ҳайз монанд аст ва чанд дақиқа давом мекунад. Асбоби борик ва истифода накардани оинаҳо амалиётро хеле бароҳаттар мекунад. Дар ҳолати зарурат беҳискунии маҳаллӣ истифода мебаранд.
Оё ба заноне, ки таваллуд накардаанд, гистероскопияи офисӣ кардан мумкин аст?
Ҳа. Гистероскопи борик одатан дар заноне, ки таваллуд накардаанд, низ аз гарданак мегузарад.
Амалиёт чӣ қадар давом мекунад?
Худи муоина — 5–15 дақиқа. Якҷоя бо омодагӣ ва истироҳат ташриф тақрибан як соатро мегирад.
Оё пеш аз ЭКО ба ҳама гистероскопия лозим аст?
Не. Гистероскопияи муқаррарӣ бе нишондод имкони таваллуди кӯдакро зиёд намекунад. Онро вақте мекунанд, ки гумони тағйирот дар ковокии бачадон бошад.
Баъди гистероскопия кай ҳомиладориро ба нақша гирифтан мумкин аст?
Одатан аллакай дар давраи навбатӣ, агар табобати ҷиддӣ гузаронида нашуда бошад. Мӯҳлатҳои дақиқро табиб мегӯяд.
Хулоса
- Гистероскопияи офисӣ — муоинаи ковокии бачадон бо камераи борик бе наркоз ва бистарӣ шудан.
- Нишондодҳои асосӣ — хунравиҳо, полипҳо, тағйирот аз рӯи УЗИ, спирали гумшуда, баъзе ҳолатҳои безурётӣ.
- Рӯзи беҳтарин — баъди тамом шудани ҳайз ва то овулятсия.
- Ҳиссиёт одатан ба ҳайз монанд аст ва зуд мегузарад.
- Хунравии сахт, ҳарорат ва дарди афзоянда баъди амалиёт — сабаби фавран муроҷиат кардан барои ёрӣ (103).
Сарчашмаҳо
- Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. Green-top Guideline No. 59: Best Practice in Outpatient Hysteroscopy. 2011.
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No. 800: The Use of Hysteroscopy for the Diagnosis and Treatment of Intrauterine Pathology. 2020.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Heavy menstrual bleeding: assessment and management (NG88). 2018, updated 2021.
- Ahmad G et al. Pain relief for outpatient hysteroscopy. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2017.
- El-Toukhy T et al. Hysteroscopy in recurrent in-vitro fertilisation failure (TROPHY): a multicentre, randomised controlled trial. The Lancet. 2016.
- Smit JG et al. Hysteroscopy before in-vitro fertilisation (inSIGHT): a multicentre, randomised controlled trial. The Lancet. 2016.
