Полипи эндометрий

Намудҳои полипҳо

Аз рӯи сохт, ки ҳангоми таҳқиқоти гистологӣ муайян карда мешавад, инҳоро ҷудо мекунанд:

• ғадудӣ (функсионалӣ) — ба эндометрийи оддӣ монанданд, бештар дар занони ҷавон;
• ғадудӣ-фиброзӣ ва фиброзӣ — бофтаи пайвасткунандаи бештар доранд, бештар дар синни калонтар;
• аденоматозӣ ва полипҳо бо гиперплазия — мушоҳидаи бодиққаттарро талаб мекунанд;
• аденомиоматозӣ — нахҳои мушакӣ доранд.

Намуди полипро аз рӯи УЗИ дақиқ муайян кардан ғайриимкон аст. Барои ин гистологияи бофтаи бардошташуда лозим аст.

Сабабҳо ва омилҳои хатар

Полипҳо бо ҳассосияти аз ҳад зиёди қитъаҳои эндометрий ба эстрогенҳо алоқаманданд. Эҳтимоли пайдоиши онҳоро инҳо баланд мекунанд:

• синну соли аз 40 боло ва перименопауза;
• вазни зиёдатӣ;
• гипертензияи шараёнӣ (фишорбаландӣ);
• истеъмоли тамоксифен пас аз табобати саратони ғадуди шир;
• терапияи ивазкунандаи гормонӣ бо эстрогенҳо бе муҳофизати кофӣ бо прогестаген;
• синдроми тухмдонҳои поликистозӣ ва давраҳои дарозмуддати бетухмрезӣ (ановулятсионӣ);
• синдроми Линч ва дигар ҳолатҳои ирсӣ.

Аломатҳо

Тақрибан дар сеяки занон полипҳо ҳеҷ зоҳир намешаванд. Агар аломатҳо бошанд, одатан инҳоянд:

• ихроҷоти хунолуд дар байни ҳайзҳо — аломати аз ҳама маъмул;
• ҳайзи серхун ё дарозмуддат;
• давраи номунтазам;
• ихроҷоти хунолуд пас аз алоқаи ҷинсӣ;
• ихроҷоти хунолуд пас аз менопауза;
• душворӣ дар ҳомиладоршавӣ ё нокомиҳои такрории ЭКО (бордоркунии сунъӣ).

Дард барои полипҳо хос нест. Агар он бошад, табиб сабабҳои дигарро низ ҷустуҷӯ мекунад.

Ташхис

1. УЗИ-и трансвагиналии узвҳои коси хурд. Полип ҳамчун пайдоиш дар ковокии бачадон, баъзан бо раги ғизодиҳанда ҳангоми допплерография, намоён мешавад. Ба заноне, ки давраи ҳайзашон нигоҳ дошта шудааст, УЗИ-ро беҳтар аст дар марҳилаи аввал, дарҳол пас аз ҳайз, вақте ки эндометрий тунук аст, гузаронанд.
2. Соногистерография — УЗИ бо ворид кардани маҳлули стерилӣ ба ковокии бачадон. Моеъ деворҳоро аз ҳам дур мекунад ва полип хуб намоён мешавад.
3. Гистероскопия — муоинаи ковокии бачадон аз дарун бо системаи оптикии тунук. Ин усули аз ҳама дақиқ аст: он имкон медиҳад, ки полип на танҳо дида шавад, балки фавран бардошта шавад.
4. Таҳқиқоти гистологии бофтаи бардошташуда — ташхисро тасдиқ мекунад ва гиперплазия ва тағйироти бадсифатро истисно менамояд.

Харошидани «кӯр»-и ковокии бачадон бе назорати визуалӣ барои ташхиси полипҳо тавсия дода намешавад: полипро метавон аз назар гузаронд ё на пурра бардошт.

Ҳангоми хунравиҳои серхун табиб инчунин таҳлили умумии хунро таъин мекунад, то санҷад, ки оё камхунӣ нест.

Табобат

Усули асосӣ — полипэктомияи гистероскопӣ. Полипро зери назорати чашм бо асбобҳои махсус тавассути гарданаки бачадон, бе буриш дар шикам, бартараф мекунанд. Полипҳои хурдро ҳангоми гистероскопияи офисӣ, баъзан бе наркози умумӣ, бардоштан мумкин аст. Полипҳои калонро — дар утоқи ҷарроҳӣ зери анестезия.

Бардоштани полипро тавсия медиҳанд, агар:

• ихроҷоти хунолуд ё ҳайзи серхун бошад;
• зан дар давраи постменопауза бошад;
• безурётӣ бошад ё ЭКО ба нақша гирифта шуда бошад;
• омилҳои хатари тағйироти бадсифат бошанд, масалан истеъмоли тамоксифен;
• полип калон бошад — зиёда аз 1,5 см.

Полипҳои хурди бе аломатро дар занони то менопауза мушоҳида кардан мумкин аст: як қисми онҳо худ аз худ нопадид мешаванд. Қарорро якҷоя бо табиб қабул мекунанд.

Доруҳое, ки полипҳоро боэътимод «об кунанд», вуҷуд надоранд. Доруҳои гормонӣ бардоштанро иваз намекунанд, аммо баъзан пас аз он истифода мешаванд, масалан ҳангоми гиперплазияи ҳамроҳи эндометрий. Дору ва тарзи истеъмолро табиб интихоб мекунад.

Пас аз полипэктомия чанд рӯз ихроҷоти ками хунолуд имконпазир аст. Полипҳо метавонанд аз нав пайдо шаванд, аз ин рӯ табиб УЗИ-и назоратиро таъин мекунад.

Чӣ тавр ба бардоштан омода шудан ва барқарор гардидан

Пеш аз гистероскопия табиб одатан суртма барои флора, таҳлилҳо барои сироятҳо ва, агар наркоз ба нақша гирифта шуда бошад, таҳлили умумии хун ва таҳқиқоти дигарро таъин мекунад. Ба занони синни бордорӣ амалиётро дар нимаи аввали давра, пас аз анҷоми ҳайз, мегузаронанд. Пеш аз мудохила ҳомиладориро истисно мекунанд.

Ҳатман ба табиб дар бораи доруҳое, ки истеъмол мекунед, махсусан доруҳое, ки хунро шилқ мекунанд, ва дар бораи бемориҳои музмин нақл кунед.

Пас аз бардоштани полип:

• 1–2 рӯз дарди кашишхӯрандае, ки ба дарди ҳайз монанд аст, ҳис шуда метавонад;
• то 1–2 ҳафта ихроҷоти ками хунолуд ё гулобитоб имконпазир аст;
• ба муддате, ки табиб муайян мекунад, беҳтар аст аз алоқаи ҷинсӣ, тампонҳо, ваннаҳо, ҳавзи шиноварӣ ва сарбориҳои вазнин худдорӣ кунед;
• натиҷаи гистология одатан пас аз 1–2 ҳафта омода мешавад — онро ҳатман бояд бо табиб муҳокима кард.

Пешгирӣ ва кай ба табиб муроҷиат кардан лозим аст

Пешгирии махсуси полипҳо вуҷуд надорад. Нигоҳ доштани вазни муқаррарӣ, назорати фишор ва мушоҳидаи мунтазам дар назди гинеколог, махсусан агар шумо тамоксифен ё терапияи гормонӣ истеъмол кунед, барои кам кардани хатар кӯмак мекунанд.

Ба қабули гинеколог сабт шавед, агар дар байни ҳайзҳо ё пас аз наздикӣ ихроҷоти хунолуд пайдо шуда бошад, ҳайз серхунтар ва дарозтар шуда бошад, ҳомиладор шудан муяссар нашавад. Пас аз менопауза ҳангоми ҳар гуна ихроҷоти хунолуд, ҳатто якдафъаина ва кам, ба табиб муроҷиат кунед.

Ёрии таъҷилиро даъват кунед (103), агар хунравӣ хеле серхун бошад — падди гигиенӣ дар як соат ё камтар якчанд соат пай дар пай пурра тар шавад, — ё заифӣ, чарх задани сар, беҳушӣ, набзи тез пайдо шуда бошад. Инчунин ҳангоми ҳарорати баланд ва дарди шадид дар шикам пас аз гистероскопия фавран барои ёрӣ муроҷиат кунед.

Сарчашмаҳо

1. American Association of Gynecologic Laparoscopists. AAGL Practice Report: Practice Guidelines for the Diagnosis and Management of Endometrial Polyps. J Minim Invasive Gynecol, 2012.
2. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists / BSGE. Best Practice in Outpatient Hysteroscopy. Green-top Guideline No. 59, 2011.
3. National Institute for Health and Care Excellence. Heavy menstrual bleeding: assessment and management (NG88). 2018, updated 2021.
4. Munro M. G. et al. FIGO classification system (PALM-COEIN) for causes of abnormal uterine bleeding in non-gravid women of reproductive age. Int J Gynaecol Obstet, 2011/2018.
5. Bosteels J. et al. Hysteroscopy for treating subfertility associated with suspected major uterine cavity abnormalities. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2018.