Трихомониаз

Омилҳои хавф

• алоқаи ҷинсии бемуҳофизат;
• шарики нави ҷинсӣ ё якчанд шарик;
• дигар сироятҳое, ки бо роҳи алоқаи ҷинсӣ мегузаранд (СРАҶ), ҳозир ё дар гузашта;
• трихомониаз дар гузашта — сироятёбии такрорӣ зиёд вомехӯрад;
• истифодаи номунтазами рифолаҳо (презервативҳо).

Трихомониаз дар ҳамаи гурӯҳҳои синну солӣ вомехӯрад. Дар занони калонсол он на камтар аз ҷавонон ошкор мешавад, бинобар ин синну сол сабаби даст кашидан аз муоина нест.

Аломатҳо

Аксари одамоне, ки трихомониаз доранд, ҳеҷ аломатеро мушоҳида намекунанд. Дар бисёр занон ва аксари мардон сироят бе аломат мегузарад. Дар айни замон одам метавонад шарикони худро сироят кунад. Давраи инкубатсионӣ (пинҳонӣ) — аз якчанд рӯз то як моҳ.

Аломатҳо дар занон:

• ихроҷоти фаровони зарду сабз, баъзан кафкнок;
• бӯйи нохуш;
• хориш, сӯзиш, сурх шудани узвҳои таносул;
• дард ва нороҳатӣ ҳангоми алоқаи ҷинсӣ;
• сӯзиш ва зуд-зуд пешоб кардан;
• баъзан — хунрезиҳои хурди нуқтамонанд дар гардани бачадон, ки ҳангоми муоина намоён мешаванд.

Аломатҳо дар мардон:

• ихроҷот аз роҳи пешоб;
• сӯзиш ҳангоми пешоб кардан ё пас аз инзол;
• хориш ва хашмгинӣ дар дохили олати мардона;
• майли зуд-зуд ба пешоб кардан.

Трихомониаз чӣ хатар дорад

• Хавфи сироятёбӣ бо ВНМО (вируси норасоии масунияти одам) ва гузаронидани ВНМО ба шарикро якчанд маротиба зиёд мекунад.
• Дар давраи ҳомиладорӣ бо таваллуди пеш аз мӯҳлат, пеш аз мӯҳлат рафтани об ва вазни ками навзод алоқаманд аст.
• Метавонад бо дигар СРАҶ — хламидиоз, сӯзок (гонорея), оташак (сифилис) якҷоя бошад.
• Дар мардон метавонад илтиҳоби простата ва замимаи тухм (эпидидимис)-ро ба вуҷуд орад.

Трихомониаз ва ҳомиладорӣ

Занони ҳомиладор, ки аз ихроҷот, хориш ё сӯзиш шикоят доранд, ҳатман бояд муоина шаванд. Инчунин таҳлилро ба заноне, ки шикоят надоранд, тавсия медиҳанд, агар омилҳои хавф бошанд: шарики нав, дигар СРАҶ, сирояти ВНМО.

Агар трихомониаз дар давраи ҳомиладорӣ ошкор шавад, онро табобат мекунанд. Доруҳои муосире, ки табиб таъин мекунад, дар ҳар мӯҳлат барои кӯдак бехатар ҳисобида мешаванд. Табобат аломатҳоро кам мекунад ва шарикро аз сироятёбӣ муҳофизат мекунад.

Баъзан сироят ҳангоми таваллуд ба кӯдак мегузарад. Дар духтари навзод метавонад аз роҳҳои таносул ихроҷот пайдо шавад. Педиатр мегӯяд, ки оё муоина ва табобат лозим аст.

Ташхис

Танҳо аз рӯи аломатҳо трихомониазро ташхис намекунанд: он ба вагинози бактериявӣ ва дигар сироятҳо монанд аст. Таҳлилҳои лабораторӣ лозиманд.

Дар занон маводро аз маҳбал, дар мардон — аз роҳи пешоб мегиранд ё қисми аввали пешобро. Ҳангоми ошкор шудани трихомониаз муоина барои дигар СРАҶ, аз ҷумла ВНМО ва оташак, тавсия дода мешавад.

Пас аз 3 моҳи табобат ба занон маслиҳат медиҳанд, ки таҳлилро такроран супоранд, зеро сироятёбии такрорӣ зиёд вомехӯрад.

Табобат

Трихомониазро бо доруҳои зидди соддатаринҳо аз гурӯҳи нитроимидазолҳо табобат мекунанд. Онҳоро тавассути даҳон қабул мекунанд. Воситаҳои маҳаллӣ — шамъчаҳо, гелҳо — ба қадри кофӣ самаранок нестанд, зеро ба барангезанда дар роҳҳои пешоб таъсир намерасонанд.

Тарзи табобат дар занон ва мардон метавонад фарқ кунад. Дору, миқдор ва давомнокии курсро табиб муайян мекунад. Табобат ҳам дар давраи ҳомиладорӣ ва ҳам ҳангоми бо шир синагӣ хӯронидан иҷозат дода мешавад — табиб варианти бехатарро интихоб мекунад.

• Ҳарду шарикро ҳамзамон табобат кардан лозим аст, ҳатто агар шарик аломат надошта бошад.
• То анҷоми табобат дар ҳарду ва аз байн рафтани аломатҳо аз алоқаи ҷинсӣ худдорӣ кунед.
• Дар давоми табобат ва муддате пас аз он истеъмоли машрубот мумкин нест — ин метавонад дилбеҳузурӣ, қай, тапиши дилро ба вуҷуд орад.
• Агар аломатҳо нагузашта бошанд, ба табиб гӯед: сирояти такрорӣ ё, камтар, устувории барангезанда имконпазир аст.

Курсро пеш аз вақт қатъ накунед, ҳатто агар беҳтар шуда бошад. Табобати нопурра хавфи такрор шудани сироятро зиёд мекунад.

Пешгирӣ ва кай бояд ба табиб муроҷиат кард

• Ҳангоми ҳар алоқаи ҷинсӣ рифола (презерватив) истифода баред.
• Ҳангоми иваз кардани шарик барои СРАҶ муоина шавед.
• Агар дар шумо трихомониаз ошкор шуда бошад, дар ин бора ба шарики худ хабар диҳед — ба ӯ низ табобат лозим аст.
• Худсарона табобат накунед: ҳамон як аломатҳо дар сироятҳои гуногун мешаванд.

Муоинаи мунтазам махсусан барои онҳое муфид аст, ки омилҳои хавф доранд. Таҳлилро бе шикоят ҳам супоридан мумкин аст: ин зуд, бедард аст ва имкон медиҳад, ки табобат саривақт оғоз карда шавад.

Ба қабули гинеколог ё уролог сабт шавед, агар ихроҷоти ғайриоддӣ, хориш, сӯзиш ҳангоми пешоб кардан пайдо шуда бошад, агар дар шарикатон СРАҶ ошкор шуда бошад ё шумо ҳомиладориро ба нақша гирифта бошед.

Фавран барои кӯмак муроҷиат кунед ё ёрии таъҷилиро даъват кунед — 103, агар ҳарорати баланд бо дарди сахти поёни шикам, дар мард — дарди якбора ва варами ҳамёнаи тухм, ҳангоми ҳомиладорӣ бошад — рафтани об, хунравӣ ё дардҳои таваллуд пайдо шуда бошанд.

Сарчашмаҳо

1. Workowski KA, et al. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021: Trichomoniasis. Centers for Disease Control and Prevention. MMWR Recommendations and Reports. 2021.
2. World Health Organization. Guidelines for the management of symptomatic sexually transmitted infections. 2021.
3. Sherrard J, et al. 2021 European (IUSTI/WHO) guideline on the management of Trichomonas vaginalis. International Journal of STD & AIDS. 2022.
4. British Association for Sexual Health and HIV (BASHH). UK national guideline on the management of Trichomonas vaginalis. 2021.